Tôm moi (thường gọi phổ biến nhất là con moi, tép moi, tép biển hoặc con khuyếc) là loài động vật giáp xác mười chân có kích thước siêu nhỏ, sống thành đàn lớn ở vùng nước lợ và ven biển Việt Nam.
Mặc dù có kích thước nhỏ bé (chỉ khoảng 10 - 40mm), loài này lại có sản lượng khai thác khổng lồ và là một trong những đặc sản bình dân mang tính biểu trưng của văn hóa ẩm thực miền biển.
Các dạng tôm moi phổ biến trên thị trường
Moi tươi: Thân trong suốt hoặc có sắc hồng nhạt, vỏ mỏng dính, thịt mềm và rất ngọt tự nhiên. Thường được mua trực tiếp tại bến thuyền vào sáng sớm khi vừa đánh bắt lên.
Moi khô (Tép khô): Moi tươi sau khi kéo lưới được rửa sạch bằng nước biển rồi phơi ngay trên bãi cát hoặc bạt dưới nắng to. Moi khô có màu hồng cam đẹp mắt, mùi thơm đặc trưng, dẻo bùi và bảo quản được rất lâu.
Linh hồn của mắm truyền thống: Tôm moi là nguyên liệu duy nhất và không thể thay thế để muối nên mắm tôm, mắm ruốc và mắm chua. Vị ngọt lịm từ đạm của con moi tạo nên hương vị đặc trưng cho các loại mắm này.
Cực kỳ giàu Canxi: Vì kích thước quá nhỏ nên khi ăn, chúng ta thường ăn nguyên cả con (bao gồm cả vỏ và xương). Đây là nguồn bổ sung canxi tự nhiên tuyệt vời cho trẻ nhỏ và người già.
Moi khô rang khế chua: Món ăn "đưa cơm" kinh điển của người miền Bắc. Vị bùi béo, mặn ngọt của moi khô hòa quyện cùng vị chua thanh của khế và thơm nồng của lá lốt, hành lá.
Moi tươi xào lá gừng/sả ớt: Tôm moi tươi xào nhanh tay trên lửa lớn với lá gừng non hoặc sả băm, ăn cùng bánh đa (bánh tráng) nướng giòn rụm. [1, 2]
Nấu canh giải nhiệt: Moi tươi nấu canh cùng rau muống, bầu, bí hoặc cà chua tạo nên phần nước dùng ngọt lịm sảng khoái mà không cần thêm mì chính.
Moi khô làm gia vị trộn: Dùng để làm ruốc (chà bông), trộn bánh tráng, làm gia vị rắc cơm hoa quả (furikake kiểu Việt) vô cùng bắt miệng.